nedjelja, 14. travnja 2013.

Kako prepoznati probleme sa srcem?

Kompletna dijagnoza svakog kardiovaskularnog oboljenja sastoji se u (1) određivanju etiologije; (2) utvrđivanju strukturalnih promena; (3) određivanju fizioloških abnormalnosti; (4) u proceni preostalih funkcionalnih sposobnosti srca. Lečenje i prognoza zasnovani su na jasnom poznavanju ova 4 faktora.



Etiologija se utvrđuje na osnovu godina bolesnika, anamneze, specifičnih promena, laboratorijskih analiza, kao na primer: antistreptolizinski 0 titar, serološki test za određivanje sifilisa, jodnproteinskog testa ili serum enzimskog testa. Abnormalnosti srčane strukture i njegove funkcije mogu se utvrditi brižljivim fizikalnim pregledom, čemu je potrebno dodati rentgen i EKG nalaze. Kateterizacija srca je potrebna da bi odredili veličinu santa i da izmerimo pritiske u srčanim šupljinama, aorti i plućnoj arteriji. Merenje dye krivulja koristi u izvesnim nerazjašnjenim slučajevima desnolevog i levodesnog santa. Angiokardiografija u dva pravca i cineangiografija koriste da prikažu anatomiju kongenitalnih i stečenih anomalija, stepen insuficijencije valvula, tumore srca itd.

Nespecifične pojave

Najčešći simptomi u oboljenjima srca jesu: dispnea, zamor, bol u grudima i palpitacija. Međutim, kako ma koji od pomenutih simptoma možemo naći i u oboljenjima koja nisu vezana za srce, pravilno tumačenje simptoma zavisi od sistematskog ispitivanja i dijagnostičkih studija.


Dispnea

Dispnea uzrokovana oboljenjem srca najčešće je udružena sa povećanim srcem i drugim strukturalnim i fiziološkim poremećajima.

Najčešći tip dispnee uzrokovan oboljenjem srca jeste dispnea pri zamoru sa otežanim disanjem koja nastaje čak i pri umerenom zamaranju koje se može prekinuti odmorom.

Ortopnoa je dispnea u ležećem položaju koja se otklanja sedećim položajem. Ona postoji samo u veoma uznapredovanom stadijumu srčane insuficijencije.

Paroksizmalna noćna dispnea iznenada budi bolesnika iz sna i primorava ga da sedne na krevet ili da ustane. To može da bude i jedan od prvih simptoma popuštanja levog srca ili veoma izražene mitralne stenoze.

Dispnea pri zamoru sreće se i u drugim uslovima koji nisu vezani za oboljenje srca. Tako na primer: može nastati u osoba sa slabom fizičkom kondicijom, u gojaznosti, debilnosti, u starosti, u hroničnih plućnih bolesnika, u anemija i obstrukciji disajnih puteva. Ortopnea može da se javi u veoma gojaznih osoba kod ascita bez obzira na uzrok, u gastrointestinalnih oboljenja koja dovode do distenzije abdomena i u trećem mesecu trudnoće. Paroksizmalna noćna dispnea može nastati u odraslih osoba u slučajevima prvog napada bronhialne astme, i slučajevima obstrukcije disajnih puteva izazvanih paratrahealnim tumorima.

Stanje zabrinutosti i srčane neuroze mogu takođe da dovedu do dispneje. Takvi bolesnici najčešće izjavljuju da nisu u stanju da dobro udahnu. Psihogena dispnea je udružena sa akutnom respiratornom alkalozom koja dovodi do mentalnih poremećaja, parestezije udova ili u okolini usta, a kasnije do tetanije, drhtavice i straha.

Zamor

Brzo zamaranje koje se može otkloniti odmorom najčešće je uzrokovano popuštanjem srčane funkcije. To može da bude i glavna poteškoća u kongenitalnih srčanih mana, cor pulmonale ili u mitralnih stenoza koje su uz to još komplikovane i pulmonalnom hipertenzijom. Astenija, hronična iscrpljenost i pospanost koji se ne popravljaju posle odmaranja obično su uzrokovane psihičkim promenama kao depresijom, srčanim neurozama i dugotrajnim brigama ili mogu biti komponenta “neurocirculatorne astenije”. Organski uzroci zamora mogu biti: hronične infekcije, anemija, endokrine i metaboličke promene, hronično trovanje, upotreba depresivnih i sedativnih droga, maligno oboljenje, kolagena oboljenja i sva iscrpljujuća oboljenja.

Bol u grudima

Bol u grudima se javlja u sledeeih kardiovaskularnih promena: angina pectoris (ovaj bol je uzrokovan povremenom ishemijom miokarda); infarkt miokarda; mioperikarditis; u slučajevima prisustva tečnosti u perikardu i kod tamponade srca; disekcija aortalnog zida ili aneurizma aorte; plućna embolija ili infarkt pluća.

Bol u grudima je jedan od najčešćih smetnji na koje se bolesnici žale. Potrebno je brižljivo ispitati njegov kvalitet, lokalizaciju, širenje, trajanje, kao i faktore koji ubrzavaju, pogoršavaju ili odklanjaju bol. Neophodno je napraviti nekoliko serijskih ispitivanja i laboratorijskih testova. Uz to se preporučuju i testovi zamaranja, terapeutske probe, i selektivna koronarna sineangiografija.

Međutim, i neka druga oboljenja koja nisu vezana za promene srca praćena su bolovima u grudima i teško ih je razlikovati od srčanih oboljenja. Tu spadaju: (1) arthritis ili oboljenja discusa i to u donjim cervicalnim ili gornjim torakalnim partijama kičmenog stuba; (2) neuroza srca; (3) neurocirkulatorna astenija i druge emocionalne promene; (4) klizajuća hiatus hernia, akutni ili hronični cholecvstitis, akutni pancreatit, kardiospazam, peptični ulcus, ezofagealni bol; (5) promene koje uzrokuju lokalizovan bol u zidu grudnog koša, napor ili inflamacija pektoralne i interkostalne muskulature i ligamenata, sindrom postmiokardialnog infarkta; (6) spontani pneumotoraks; (7) pleuritis, oboljenja spinalnih hordi, medijastinalni tumor, maligne promene na rebrima i pršljenovima; (8) medijastinalni emfizem.

Palpitacije

Iznenadni gubitak svesti i nepravilna akcija srca su najčešće žalbe srčanih bolesnika. U najvećem broju slučajeva palpitacija se javlja usled straha koji nastaje ili zbog zabrinutosti zbog već postojećeg oboljenja srca ili zbog dugotrajnih emocionalnih promena kao napr. zbog neurocirkulatorne astenije. Organski uzroci su anemija, tireotoksikoza, debilnost i paroksizmalna tahikardija.

Najčešće se opisuju dva tipa palpitacija: Sinus tahikardija, brzo i snažno udaranje koje može da počne postepeno ili iznenada, ali se uvek usporava postepeno, pojavljuje se pri naporu ili za vreme uzbuđenja. Prevremene ventrikularne sistole uzrokuju posebne senzacije na srcu kao na pr. “preskakanje udara” ili pak “zastoj i ponovni udar”.

Bolesnici koji imaju pravu paroksizmalnu tahikardiju opisuju osećaj brze, regularne palpitacije ili “flater”. Ova senzacija počinje iznenada, traje nekoliko minuta ili časova i prekida se iznenada. I u mlađih bolesnika nema drugih simptoma sem u slučajevima ako je atak produžen. U starijih bolesnika paroksizmalna aritmija može dovesti do angine pektoris, kongestivnog popuštanja srčane funkcije, ili sinkope. Paroksizmalna fibrilacija atrija javlja se kao brza i nepravilna akcija koja počinje i prestaje iznenada. Bolesnici se obično ne žale na pojavu hroničnih fibrilacija atrija kao i na flater, sem u slučajevima kada se posle napora i uzbuđenja ubrzava akcija komora.

Radi postavljanja dijagnoze potrebno je uzeti EKG u toku epizode palpitacije. Međutim, i drugi klinički faktori služe u postavljanju dijagnoze. Potrebno je klinički posmatrati akciju srca, broj otkucaja i ritam, efekat zamora i pritiska na karotide. Tome treba dodati i dob bolesnika i eventualna druga oboljenja. Ako se uzmu u obzir svi pomenuti elementi dijagnozu je moguće postaviti i bez EKGa.

Odgovorni autori:
Dr Henry Brainerd, profesor medicine
Dr Marcus A. Krupp, profesor medicine
Dr Milton J. Chatton, profesor medicine
Dr Sheldon Margen, profesor medicine

Članak:
Dr Maurice Sokolow
Dr Ernest Jewetz

Nema komentara:

Objavi komentar

Napomena: komentar može objaviti samo član ovog bloga.