četvrtak, 8. ožujka 2012.

Akutni reumatski miokarditis

Akutni reumatski miokarditis je obolenje koje se javlja u velikom procentu bolesnika koji boluju od akutne reumatske groznice s karditisom. Može da se javi samostalno, rijeđe, ili udružen sa akutnim reumatskim endokarditisom ili perikarditisom. Po nekima, u svakom akutnom reumatskom oboljenju srca postoji miokarditis diskretnog ili lakšeg  oblika.

Simptomi i dijagnoza

Klinički Simptomi i dijagnoza mogu biti jasno izraženi, nedovoljno izraženi ili skoro da ne postoje.

Početak može biti AKUTAN, sa povišenom tjelesnom temperaturom, migratornim spoliartritisom, malaksalošću, znojenjem, blijedilom, dispneom pri kretanju, bolom u trbuhu, otokom oko skočnih zglobova, lupanjem srca. Fizičkim pregledom može se utvrditi da je vrh srca pomjeren lateralno od medioklavikularne linije, difuzan. Postoji tahikardija i tokom dana i za vrijeme sna bolesnika i javlja se u težim oblicima i obično je loš prognostički znak.

Srčani tonovi su mukli. Može se čuti ritam galopa (protodijastolni galop). Česte su ekstrasistolne aritmije, naročito pri fizičkom naporu. Fibrilacija pretkomora se rijetko sreće. Flebogram jugularne vene može da pokaže izražen talas a zbog Berheimovog efekta desne komore, ili izražen talas v zbog postojanja funkcionalne insuficijencije trikuspidalnih zalistaka u slučajevima kada je  srce znatnije  prošireno.

U oko 5% ovih bolesnika javlja se i zastojna srčana insuficijencija. To su najteži oblici akutne reumatske groznice sa karditisom. Češće se javlja u bolesnika u kojih je akutna reumatska groznica počela postepeno, sa niskim temperaturama i artralgijama tokom nekoliko sedmica, nego u djece u koje je bolest počela akutno sa visokom temperaturom i ukočenim zglobovima.

Najčešći simptomi su: malaksalost, znojenje, gubitak apetita, gušenje, kašalj, bol u grudima, palpitacije i bol u epigastrijumu. Fizički znaci mogu biti različiti i zavise od stepena i trajanja srčane insuficijencije. Početni znak može biti tahipnea. Međutim, ako je u pitanju djete i ako prima salicilate, koji mogu da izazovu tahipneu, treba biti obazriv u procjenjivanju tahipnee kao znaka srčane insuficijencije. Na plućima se mogu čuti bronhogeni, vlažni šušnjevi pri plućnim osnovama. Auskultacijom srca, pored tahikardije, čuju se mukli tonovi i protodijastolni galop.

Vene na vratu mogu da budu nabrekle, kao i da postoji osjetljivost u desnom hipohondrijumu uslijed uvećane jetre koja se pipa ispod rebarnog luka. Nekad postoji i laka naduvenost lica i otok potkoljenica.

Radiološki znaci

Pri radiološkom pregledu srce je povećano manje ili više u cjelini. Zbog zastojne srčane insuficijencije jako je izražena hilusna šara. U edemu pluća postoje konfluentne, nehomogene sjenke u donjim i srednjim plućnim spoljima.

EKG znaci

Najčešći nalaz je produžen P-R interval, i sreće se u oko 25% bolesnika sa akutnim reumatskim miokarditisom. Kako se produženi P-R interval (ili A-V blok I stepena) sreće i u drugim patološkim stanjima, ne treba ga shvatiti kao specifičnu reumatsku manifestaciju. Klinički Simptomi i dijagnoza akutne reumatske groznice, govore u prilog akutnog reumatskog miokarditisa.

Rijeđe se zapažaju: Weckebachova periodika, A-V disocijacija, kompletan A-V blok i nodalni ritam.

Interval Q-T (električna sistola) je produžen, ali on ne može da se uzme kao sigurni indikator akutnog karditisa, niti je u direktnoj korelaciji sa upalnim promjenama u miokardu.

Funkcionalni znaci

Akutne promjene difuznog, zapaljenjskog karaktera u miokardu dovode do manje ili jače izražene insuficijencije srca i do zastoja. Minutni volumen srca se smanjuje, javljaju se znaci zastoja na plućima i u području velikih šupljih vena. Bolesnik je zbog ovih i zbog promjena na zglobovima primoran da leži u postelji. Ukoliko je zastojna srčana insuficijencija jače izražena bolesnik je ortopnoičan i zauzima spolusjedeći iil sjedeći spoložaj.

Ako je akutni reumatski miokarditis udružen sa endokarditisom i perikarditisom (pankarditis), znaci poremećene hemodinamike su najizraženiji.

Laboratorijski znaci

SE je ubrzana. Postoji anemija, leukocitoza, povećanje alfa-2 globulina i fibrinogena u plazmi. Javlja se C-reaktivni protein. U nekih bolesnika dolazi do povećanja SGOT (AST) i SGPT (ALT) kao i do povećanja mliječne dehidrogeneze (LDH), i alfa-1 gliko-iproteina.

Bakteriološki i imunološki nalazi

Grupa A beta-hemolitičkog streptokoka se veoma rijetko izoluje kulturom brisa iz ždrijela. ASTO titar je povećan. Imunoelektroforetski postoji povećanje IgA globulina u oko 70% slučajeva. Prvih dana i sedmica povećan je i komplement u serumu. Posebnim tehnikama i metodama pregleda moguće je otkriti u serumu bolesnika cirkulišuća antitijela upravljena protiv tkiva srca.

Minimalni dijagnostički program

Simptomi i dijagnoza akutnog reumatskog miokarditisa postavlja se na osnovu podataka o nedavno preležanom akutnom tonzilofaringitisu, akutnom migratornom spoliartritisu koji pretežno zahvata velike zglobove, pojavi sistolnog šuma funkcionalnog karaktera na vrhu, tahikardije, ritma galopa, muklih tonova, ubrzane SE, povećanja ASTO titra u serumu, povećanja alfa-2 globulina u elektroforegramu, produženja P-R i Q-T intervala, pojavi izoritmične disocijacije ili nodalnog ritma na EKG i uvećanja srčane sjenke na rtg-u.

U neke djece klinička slika se rijeđe viđa. Djete je obično blijedo, bez apetita, neveselo, sa artralgijama i mijalgijama, izraženom malaksalošću, tahikardijom, tihim srčanim tonovima, ritmom galopa, funkcionalnim sistolmm šumom na vrhu, ubrzanom SE, anemijom, leukocitozom, povećanim ASTO titrom, povećanom koncentracijom fibrinogena u plazmi, kao i povećanim alfa-2 globulinima u elektroforegramu. Rtg: srčana sjenka je povećana, postoji nekad zastoj u hilusima i plućima.

EKG: može biti produžen P-R i Q-T interval, a sreće se i izoritmička disocijacija i nodalni  ritam.

Prognoza

Akutni reumatski miokarditis dovodi do ožiljnih promjena u miokardu.

U nekim slučajevima ove promjene nisu toliko difuzne kao što to mogu biti u drugim slučajevima. Ti, najlakši slučajevi, kilnički ne pokazuju skoro nikakve znake preležanog akutnog reumatskog rniokarditisa. Katkada je moguće zapaziti samo lako produžen interval P-R na EKG.

U drugih bolesnika dolazi do difuznih promjena, uvećanja srca i pojave zastojne srčane insuficijencije. Aschoffovi čvorići, koji se stvaraju u miokardu ovih bolesnika, a u 25% u pitanju su klinički neaktivni slučajevi, pokazuju morfološke znake evolutivnosti. To ukazuje na činjenicu da izvjesni bolesnici mogu subklinički da evoluišu, pa je prognoza u njih loša. Ti bolesnici treba da su pod stalnom, redovnom, kontrolom ljekara.

Prognoza bolesnika sa akutnim reumatskim miokarditisom je utoliko gora ukoliko su kliničke manifestacije miokarditisa izraženije i teže prilikom prvog napada akutne reumatske groznice sa karditisom.

Aneurizme i disekcija aorte

Aorta je najveća arterija koja prima svu krv koja izlazi iz lijeve komore i raspodjeljuje je po cijelom tijelu, osim u pluća. Poput velike rijeke, aorta se duž svojeg toka grana u manje pritoke, od lijeve komore do donjeg dijela trbuha pri vrhu zdjelične kosti (pelvis). Problemi sa aortom uključuju slabost nekih dijelova aortnog zida uslijed čega može doći do njenog izbočenja (aneurizme), te vanjske rupture (proboja) i posljedičnog krvarenja. Isto tako, može doći do razdvajanja slojeva zida aorte (disekcija). Bilo koje od ovih stanja može biti odmah smrtonosno, ali u većini slučajeva ta se stanja razvijaju više godina.



ANEURIZME

• Uvod • Aneurizme trbušne aorte • Aneurizme grudne aorte

Uvod

Aneurizma je lokalizirano proširenje zida neke arterije, obično aorte.

Proširenje obično nastaje u oslabljenom dijelu zida. Premda se aneurizme mogu pojaviti bilo gdje uzduž aorte, u tri četvrtine svih slučajeva to se događa u dijelu koji prolazi kroz trbuh. Aneurizme mogu biti ili okruglaste (sakularne) ili izduženog oblika (fuziformne), najčešće su fuziformne.

Aneurizme aorte su prvenstveno posljedica arterioskleroze, koja oslabljuje zid aorte u tolikoj mjeri da pritisak, koji je u aorti velik, pritišće oslabljeni dio zida i stvara izbočenje prema van, poput balona. U aneurizmi se često stvori ugrušak koji se može širiti duž unutarnje zida. Visoki krvni pritisak i pušenje cigareta povećavaju rizik nastanka aneurizme. Ostali olakšavajući faktori za nastanak anurizme mogu biti: trauma, upalne bolesti aorte, nasljedni poremećaji vezivnog tkiva, npr. Marfanov sindrom i sifilis. Kod Marfanova sindroma aneurizma zahvaća najčešće uzlazni dio aorte (dio koji se puni krvlju izravno iz srca).

Aneurizme, osim u aorti, mogu nastati i u drugim arterijama. Mnoge od njih su posljedica prirođenih (kongenitalnih) poremećaja ili arterioskleroze. Neke su aneurizme posljedica trauma uzrokovanih ubodnom ili prostrelnom ranom, ili su posljedica infekcije zida arterije gljivicama ili bakterijama. Infekcija može započeti bilo gdje u tijelu, ali obično započinje na zaliscima srčanih valvula. Inficirane aneurizme arterija u mozgu su posebno opasne i zahtijevaju hitno liječenje. Najčešće se liječe hirurškim zahvatom, koji je vrlo riskantan.



ANEURIZME TRBUŠNE AORTE

• Uvod • Simptomi • Dijagnoza • Liječenje

Uvod

Aneurizme koje nastaju u dijelu aorte koji prolazi kroz trbuh često se javljaju u nekim obiteljima. U mnogo slučajeva te se aneurizme javljaju u osoba sa visokim krvnim pritisakom. Takve aneurizme često postaju i nekoliko puta šire od aorte, te mogu prsnuti.

Simptomi

Bolesnik sa aneurizmom trbušne aorte često ima osjećaj da mu nešto pulsira u trbuhu.

Aneurizma može izazvati bol, obično duboku, koja se uglavnom širi u leđa. Bol može biti izrazito jaka i obično je trajnog karaktera, ali može prestati promjenom položaja tijela.

Prvi znak rupture (proboja ili prsnuća) je obično izrazito jaka bol u donjem dijelu trbuha i u leđima sa bolnom osjetljivošću trbuha iznad aneurizme. Ukoliko dođe do unutarnjeg krvarenja bolesnik vrlo brzo upada u šok. Prsnuće aneurizme trbušne aorte je vrlo često smrtonosno.

Dijagnoza

Bol je koristan simptom za postavljanje dijagnoze, ali često se prekasno javlja. Ipak, mnogi bolesnici sa aneurizmom nemaju simptome, a dijagnoza se postavlja slučajno prilikom rutinskog pregleda ili na temelju rtg snimka obavljenog radi nekog drugog razloga. Doktor može osjetiti pulsirajuću tvorbu u središnjoj trbušnoj liniji. Aneurizme koje naglo rastu mogu brzo prsnuti. Često su bolne i osjetljive na dodir pri kliničkom pregledu trbuha. U gojaznih bolesnika teško se mogu otkriti čak i velike aneurizme.

Pri postavljanju dijagnoze aneurizme pomaže više laboratorijskih pretraga. Rtg snimanje trbuha može pokazati naslage kalcija u zidu aorte. Ultrazvučnim se pregledom obično može jasno prikazati veličina aneurizme. CT trbuha, posebno ukoliko je učinjena nakon intravenske primjene kontrasta, sigurna je metoda za određivanje veličine i rubova aneurizme, ali ta je metoda skupa. MR je također pouzdana metoda, ali je mnogo skuplja od ultrazvuka, a rijetko je nužna.

Liječenje

Ukoliko aneurizma nije prsnula, liječenje ovisi o njenoj veličini. Aneurizme širine manje od 5 cm  rijetko prsnu, ali ukoliko su šire od 6,4 centimetra prsnu znatno češće. Radi toga doktori obično preporučuju hirurški zahvat radi rješavanja aneurizme šire od 5 cm, ako rizik nije preveliki zbog drugih popratnih medicinskih stanja. Prilikom operacije stavi se sintetički umetak (presadak) na mjesto aneurizme. Rizik smrtnog ishoda takve operacije iznosi oko 2%.

Ruptura (prsnuće) ili prijeteća ruptura trbušne aneurizme zahtijeva hitnu operaciju. Rizik smrti od operacije u takvom stanju iznosi oko 50%. Kad prsne aneurizma trbušne aorte bubrezi se nalaze u velikoj opasnosti zbog naglog prekida opskrbe krvlju ili šoka koji je nastao radi gubitka krvi. Ukoliko se zatajenja bubrega razvije nakon operacije, izgledi bolesnika da preživi vrlo su slabi.



ANEURIZME GRUDNE AORTE

• Uvod • Simptomi • Dijagnoza • Liječenje

Uvod

Aneurizme u odsječku aorte koji prolazi kroz grudni koš (prsni koš; toraks) pripadaju jednoj četvrtini svih aneurizmi aorte. Aneurizme grudne aorte najčešće se javljaju u jednom obliku: do širenja aorte dolazi na mjestu gdje aorta izlazi iz srca, odmah nakon aortne valvule. To proširenje aorte može biti uzrokom lošeg funkcioniranja aortne valvule (valvula koja se nalazi na mjestu gdje aorta izlazi iz lijeve komore), jer zbog postojanja takve aneurizme može doći do propuštanja (regurgitacije) krvi natrag u srce u času kad je aortna valvula zatvorena. Oko 50% bolesnika s tim problemom pati od Marfanova sindroma, ili tom sindromu sličnih varijacija. U drugih 50% slučajeva uzrok nije poznat, ali mnogi ljudi iz te skupine imaju povišeni krvni pritisak.

Simptomi

Aneurizme grudne (torakalne) aorte mogu postati vrlo velike, a da ne izazivaju simptome. Simptomi su posljedica pritiska proširene aorte na ostale strukture u prsnom košu. Tipični simptomi su bol (obično visoko u leđima), kašalj i zviždanje u plućima (piskanje) kao kod astme. Bolesnik može iskašljavati krv zbog pritiska aneurizme na dušnik (traheju) ili na susjedne dišne putove i oštećenja sluznice. Pritisak na jednjak (kanal koji spaja usta sa želucem) može izazvati otežano gutanje. Promuklost može biti posljedica pritiska na grkljan (larinks). Bolesnik može imati i više smetnji istodobno (Homerov sindrom) koje se sastoje od suženih zjenica (mioza), upalih očnih jabučica i znojenja samo na jednoj strani lica. Rtg snimak pokazuje pomak dušnika (traheje). Nenormalne pulsacije zida prsnog koša također može biti znak aneurizme grudne aorte.

Kad dođe do prsnuća (rupture) grudne aorte javlja se izrazito jaka bol koja obično počinje visoko u leđima, a može se širiti dolje u leđa i u trbuh, već prema tome kamo se ruptura širi. Bol se također može osjetiti u grudima (prsni koš) i u rukama i oponašati srčani udaru (infarkt miokarda). Bolesnik može brzo upasti u stanje šoka i umrijeti radi gubitka krvi.

Dijagnoza

Doktor može postaviti dijagnozu aneurizme grudne aorte na temelju simptoma ili može otkriti aneurizmu prilikom fizikalnog pregleda. Rtg snimka prsnog koša učinjena radi nekog drugog razloga može otkriti aneurizmu. CT, MR ili transezofagealni ultrazvuk koriste se radi preciznog određivanja veličine aneurizme. Aortografija (rtg snimanje aorte nakon ubrizgavanja kontrasta u aortu) se primjenjuje da bi se precizno odredilo koja će se hirurška metoda primjeniti.

Liječenje

Ukoliko je aneurizma grudne aorte šira od 7,6 cm, hirurzi ugrađuju sintetski umetak (graft). Budući daje vjerojatnost prsnuća kod Marfanova sindroma velika, doktori preporučuju hirurški zahvat i onda kad se radi o manjim aneurizmama. Rizik smrti za vrijeme operacije aneurizme grudne aorte iznosi oko 10%-15%. Zato bolesnicima sa aneurizmom grudne aorte treba davati beta blokatore da bi se usporila brzina srčanog rada (srčana frekvencija) i snizio krvni pritisak i tako umanjio rizik od prsnuća (rupture) aneurizme.



DISECTIO AORTEAE

(Disekcija aorte)

• Uvod • Simptomi • Dijagnoza • Liječenje • Prognoza

Uvod

Disekcija aorte (disecirajuća aneurizma, disecirajući hematom) je vrlo ozbiljno stanje, često smrtno, u kojem dolazi do rascijepa unutarnje ovojnice aortnog zida (endotela aorte), dok vanjska ovojnica ostaje netaknuta. Krv prodire u aortni zid kroz rascjep, cijepa dalje srednju ovojnicu i stvara novi kanal u zidu aorte.

Oštećenje aortne zida u najvećem broju slučajeva odgovorno je za nastanak aortne disekcije. Najčešći uzrok takvog oštećenja je visoki krvni pritisak, a ustanovljen je u više od dvije trećine bolesnika u kojih se dogodi aortna disekcija. Drugi su uzroci nasljedni (hereditarni) poremećaji vezivnog tkiva, a posebno Marfanov i Ehler-Dunlosov sindrom. Daljnji uzroci su urođeni defekti srca i krvnih žila kao što je koarktacija aorte, otvoren duktus arteriozus, defekti aortne valvule, arterioskleroza i povreda (trauma). U rijetkim se slučajevima disekcija događa slučajno, prilikom kateterizacije kad doktor postavlja kateter u arteriju (aortografija, angiografija) ili za vrijeme operacije srca i krvnih žila.

Simptomi

Načelno, svaka osoba koja doživi aortnu disekciju osjeti bol koja je, tipično, nagla i razdiruća. Ljudi najčešće opisuju bol kao cijepanje ili trganje u grudima. Bol se redovito javlja u leđima između lopatica, a često se širi u smjeru u kojem se disekcija širi uzduž aorte.

Ako disekcija napreduje može zatvoriti jednu ili više arterija koje izlaze iz aorte. Ovisno o tomu koje su arterije blokirane posljedice mogu biti: moždani udar, srčani udar (infarkt miokarda), nagla trbušna bol, a oštećenje živca može uzrokovati trnjenje ili onemogućiti pomicanje ruke ili noge.

Dijagnoza

Doktor postavlja dijagnozu aortne disekcije na temelju karakterističnih simptoma. U dvije trećine bolesnika sa aortnom disekcijom može se naći oslabljen puls na arterijama ruku i nogu. Disekcija koja se širi prema natrag, iza srca, može izazvati šum koji doktor može čuti pomoću stetoskopa. Krv se može nakupljati u prsnom košu. Isto tako, krv uslijed disekcije može istjecati iz srca i nakupljati se u srčanoj vreći (perikardu) oko srca i sprječavati normalan rad srca. To se stanje zove tamponada srca, a ugrožava i sam život.

Rtg snimak prsnog koša pokazuje proširenje aorte u 90% bolesnika sa aortnom disekcijom. Ultrazvučni pregled obično potvrđuje dijagnozu čak i u slučajevima kad aorta nije proširena.

CT sa primjenom kontrasta vjerodostojna je za postavljanje dijagnoze, ali treba je obaviti brzo jer je to vrlo važno u tom hitnom stanju.

Liječenje

Bolesnike sa aortnom disekcijom treba primiti u jedinicu intenzivnog liječenja, gdje se pažljivo prate i mjere vitalni znaci (puls, krvni pritisak i frekvencija disanja). Smrtni ishod može se dogoditi nekoliko sati nakon što započne disekcija aorte. Zato doktori što je prije moguće daju lijekove za usporavanje srčane frekvencije i sniženje krvnog pritisaka na što niže vrijednosti, a da se ipak osigura dovoljan protok krvi u mozak, srce i bubrege. Ubrzo nakon početnih terapijskih mjera doktor treba odlučiti hoće li se poduzeti hitan hirurški zahvat ili će liječenje nastaviti samo lijekovima.

Doktori gotovo uvijek preporučuju operaciju za disekcije koje zahvaćaju prvih nekoliko centimetara aorte odmah nakon njenog izlaska iz srca, ukoliko komplikacije disekcije nisu tako velike da operacija predstavlja preveliki rizik. Ako je disekcija udaljenija od srca obično se nastavlja liječiti lijekovima, izuzev ako se radi o disekciji koja vodi do prijeteće rupture (prsnuća) aorte, ili ukoliko se radi o disekciji u sklopu Marfanova sindroma. U navedenim slučajevima potrebna je operacija.

Prilikom operacije hirurg uklanja što je moguće veći dio rascijepljenog (raslojenog ili diseciranog) zida aorte i na taj način otklanja mogućnost ulaska krvi u lažni aortni kanal, te zamjenjuje odrezani dio aorte sintetičkim presatkom (graftom).

Ukoliko je došlo do propuštanja (regurgitacije) aortne valvule hirurg je popravlja ili zamjenjuje.

Prognoza

Oko 75% bolesnika sa disekcijom aorte umire u prve dvije sedmice ukoliko se ne liječe. Nasuprot tom, 60% bolesnika koji su liječeni i prožive prve dvije sedmice mogu doživjeti najmanje 5 godina nakon disekcije aorte, a 40% njih živi najmanje 10 godina. Od ljudi koji umru unutar prve dvije sedmice približno jedna trećina umre od komplikacija disekcije, dok druge dvije trećine umru radi drugih bolesti.

Rizik smrti od operacije aortne disekcije u specijaliziranim velikim centrima iznosi danas oko 15% za disekcije koje su blizu srca, a nešto više za one koje su udaljenije od srca. Svim bolesnicima koji su preživjeli aortnu disekciju, uključujući i one koji su operirani, doktori daju dugotrajnu terapiju za održavanje niskog krvnoga pritisak, smanjujući tako udar krvne struje na aortu.

Doktori također trebaju pratiti bolesnika radi mogućeg razvoja kasnih komplikacija od kojih su tri najvažnije: pojava nove disekcije, razvoj aneurizme u oslabljenoj aorti i postupno sve veće propuštanje (regurgitacija) aortne valvule. Sve ove komphkacije mogu zahtijevati hirurško liječenje.




izvor:  www.vasdoktor.com
Više o zdravlju na:


Neurocirkulatorna distonija

DYSTONIA NEUROCIRCULATORIA (DNC)

Neurocirkulatorna distonija (DNC.) je disregulacija srca i/ili perifernog krvotoka, psihogenog ili subkortikalnog postanka, bez poslijedičnog organskog oštećenja kardiovaskularnog aparata.

Posebne napomene:

•           u pitanju je sindrom, nehomogena grupa psihosomatskih poremećaja,

•           njihova priroda još nije dovoljno istražena,

•           nema jedinstvenih stavova u odnosu na DNC,

•           riječ je o graničnom području kardiologije i neuropsihijatrije,

•           sadržaj pojma DNC-a djelimično se poklapa sa »funkcionalnim poremećajima srca«,

•           sindrom je vrlo čest,

Simptomi i dijagnoza DNC-a. često se zloupotrebljava, jer u praksi služi za »etiketiranje« nejasnih stanja, ili se pogrešno dijagnostikuje početni stadijum organskog oštećenja srca (početna pektoralna angina, nefiksirana arterijska hipertenzija, itd.).

Vrste neurocirkulatorne distonije

Na osnovu pretežnog etiološkog faktora (ili dominantnih simptoma) mogu se razlikovati kao posebni oblici:

•           neurocirkulatorna astenija,

•           jatrogena DNC.,

•           anksiozna DNC.,

•           klimakterična DNC.,

•           popratna neurocirkulatorna distonija.



U većini slučajeva, međutim, glavni etiološki činioci su, po svoj prilici, konflikti ili drugi psihički poremećaji, koji se »somatizuju« u vidu polimorfne kliničke slike.

Simptomi i dijagnoza

Simptomi su obično vrlo mnogobrojni i raznoliki: rijeđe, bolesnik ističe mali broj simptoma (oligosimptomatski oblik). Mogu da postoje slijedeće tegobe: dispnea; prekordijalna bol; palpitacije; osjećaj ubrzanog rada srca i osjećaj prestanka rada srca; nemogućnost ležanja na lijevoj strani; zamor; ».kucanje vratnih damara«; kucanje u lažici (neprijatne pulzacije trbušne aorte); crveni pečati po licu, vratu, grudima; pretjerano znojenje; ljepljivi, hladni dlanovi; trvoglavica (»nesvjestica«); glavobolja; nesanica; izmijenjenost afekata; tremor; navodna osjetljivost na vremenske promjene; subfebrilno stanje.

Iako je svaki od nabrojanih simptoma za sebe nespecifičan, ako su udruženi, oni pružaju dosta tipičnu kliničku sliku. Karakteristično je i od dijagnostičkog, skoro patognomoničnog značaja, način na koji bolesnik opisuje svoju bolest: živopisnim izrazima, služeći se optimalnim metaforama koje mu dozvoljava stepen obrazovanja i inventar riječi i pojmova, bolesnik opisuje svoje simptome u vidu doživljaja, ako to ljekar dozvoljava čak i detaljno, zauzlmajući kvazi-objektivan stav prema bolesti i u toku svog izlaganja.

Fizički znaci

Mogu da postoje slijedeći znaci: eretični tonovi; tahikardija; izuzetno, bradikardija; ekstrasistole; hiperkinetički šumovi; promjenljiv arterijski pritisak; često sa visokim sistolnim pritiskom; pozitivan dermografizam; paroksizmalna tahikardija; paroksizmalna apsolutna aritmija.

Ne postoje znaci organskog (anatomskog) oštećenja srca, sa izuzetkom »popratne neurocirkulatorne distonije«.

Klinička slika posebnih oblika

Neurocirkulatorna astenija (opisivana i kao »vojničko srce« u I i II svjetskom ratu)

Javlja se u akutnim psihičkim opterećenjima ili neposredno poslije akutnih psihičkih trauma; mada mogu da postoje svi nabrojani simptomi, preovlađuje astenija, tj. nepodnošljivost napora zbog poremećene adaptacije srca na fizički napor. Glavni znak je tahikardija poslije sasvim lakog opterećenja.

Anksiozna DNC

Prati anksiozne neuroze; može da bude njihova glavna manifestacija. U prvom planu su hipohondrične ideje, a iza njih bogata simptomatologija.

Jatrogena DNC

Indikovana je nesmotrenom izjavom ljekara ili upotrebom tzv. močnih reći, kao što su: »šum na srcu«, »proširenje aorte«, »angina pektoris«, »aritmija« koje bolesnik, ukoliko je prijemčiv za takvu vrstu sugestije, prihvata i u sebi obrađuje i nadgrađuje.

Klimakterična DNC

Javlja se u toku i poslije klimakterijuma žena (rijeđe muškaraca); u prvom planu su vazoregulacioni poremećaji (talasi vrućine), kao i nestabilnost  afekata.

Propratna DNC

Javlja se zajedno s organskim obolenjem srca, koincidentno ili poslijedično. Nezavisno od somatskog efekta organskog obolenja srca, samo saznanje pacijenta o oboljenju svog srca, toga mističnog organa, može da djeluje kao duševna trauma. U tim slučajevima postoji nesklad između organskog nalaza (npr. kompenzovanog vicijuma, infarktnog ožiljka i sl.) i kliničke slike sa simptomima DNC-a. Ovaj oblik DNC predstavlja posebne, katkada nepremostive teškoće u dijagnostici i ocjeni funkcionalne i radne sposobnosti.

Radiološki znaci

Dosta često, srce je malo i živo pulsira.

EKG znaci

EKG je obično normalan. Ne rijetko, međutim, T talasi su spljošteni, koji se poslije napora normalizuju. S druge strane, T talasi mogu biti i visoki i šiljati. Može postojati znatna sinusna aritmija, često su

ekstrasistole; po pravilu, bez postekstrasistolnog fenomena. Mogu postojati prave depresije ST segmenta; češća je spuštenost tačke T. Katkada postoji paroiksizmalna supraventrikularna tahikardija; rijetko paroksizmalna fiibrilacija pretkomora. Viđa se i dijelimični A-V blok, koji može da se otkloni atropinom (dijagnostička proba).

Funkcionalni znaci

Može da postoji intolerancija prema naporu, katkada vrlo znatnog stepena, tako da bolesnik ne podnosi ni mala ergometrijska opterećenja. Češće, međutim, funkcionalna sposobnost je očuvana, mada u naporu, po pravilu, postoji znatna tahikardija.

Laboratorija: bez nalaza

Minimalni dijagnostički program

EKG sa opterećenjem (dvostruka Masterova proba ili cirkloergometar). Rtg-skopija srca.

Patofiziologija

Materija je kontraverzna ne samo u pogledu definicije i etiologije, nego (naročito) što se tiče patofiziologije. Pojednostavljeno tumačenje da je riječ o promjeni »tonusa« vegetativnog nervnog sistema - otuda (zastarjeli) naziv sindroma - sigurno je neodrživo. Izvjesno je, međutim, i per definitionem jasno, da su u pitanju poremećaji regulacionih funkcija srca i krvotoka, čijem se tumačenju može prići jedino služeći se savremenim saznanjima iz kibernetike.

Prognoza

U većini slučajeva prognoza quo ad functionem je dobra; quo ad sanationem je neizvjesna, a često zavisi od toga, hoće li bolesnik moći da uspostavi psihičku ravnotežu i zadovoljavajuće odnose sa svojom srijeđinom. Ne rijetko, poslije mnogih godina, simptomi postepeno jenjavaju; viđa se i fenomen »psihosomatskog pretakanja«, tj. poslije obično dužeg perioda neurocirkulatorne distonije manifestuje se neko drugo psihosomatsko obolenje (npr. kolitis, hipertireoza, ulkus); tada simptomi n.c.d. bivaju  potisnuti.

Treba Imati u vidu da DNC. može da predstavlja prvu fazu razvoja jedne trajne disregulacije, kao arterijske hipertenzije ili organskog obolenja, prvenstveno koronarne bolesti.


izvor:  www.vasdoktor.com
Više o zdravlju na:



Ductus arteriosus persistens

Ova mana predstavlja persistenciju fetalnog kanala između descendentnog dijela aorte i plućne arterije, koji je u fetalnom životu potreban za održavanje fetalne cirkulacije, a u postnatalnom periodu njegovo persistiranje predstavlja anomaliju koja omogućava direktnu komunikaciju između sistemnog i pulmonalnog krvotoka na nivou velikih krvnih sudova.

Vrste obolenja

Prema širini i dužini kanala, funkcionalno se mogu razlikovati:

•           običan prolazan arterijski kanal,

•           sa velikim plućnim protokom,

•           sa plućnom  hipertenzijom.

Simptomi i dijagnoza

•           Asimptomatičan, otkriva se slučajno nalazom šuma na srcu.

•           Vrlo rano se javlja srčana insuficijencija, česte respiratorne infekcije.

•           Cijanoza, dispnea na napor, česte respiratorne infekcije.

Klinički znaci

•           Kontinuirani thrill u II mterkostalinom (i.r.) predjelu lijevo, kontinuirani šum takođe u II i.k. predjelu lijevo, hiperdinamičan udar srčanog vrha.

•           Uz naprijed navedeni nalaz čuje dijastolno dobovanje na vrhu.

•           Cijanoza, maljičasti prsti, II ton nad plućnom arterijom akcentovan, šum nije kontinuiran, dominira sistolna ili dijastolna komponenta.

Rtg

•           Srce je normalne veličine. Plućna vaskularna šara je normalna, ili lako povećana.

•           Srce je povećano na račun lijeve pretkomore i lijeve komore. Postoji plućna pletora i istovremeno pulsacije plućne arterije, lijeve komore i aorte.

•           Srce je u cjelini povećano. Postoji povećanje desne komore, lijeve komore, lijeve pretkomore.  Luk arterije pulmonalis je ispupčen, hilusi su puni, a periferija svjetla.

EKG

•           U granicama normale.

•           Hipertrofija lijeve pretkomore, hipertrofija lijeve komore.

•           Hipertrofija lijeve pretkomore, hipertrofija obje komore sa predominacijom desne komore sa blokom desne grane ili bez njega.

Kateterizacija srca

U slučajevima sa tipičnim auskultatornim nalazom, kateterizacija nije potrebna. Ona pokazuje

lijevo-desni shunt na nivou velikih krvnih sudova, tj. saturacija kiseonikom je veća u arteriji pulmonalis nego u desnoj komori.

U hipertenzivnom obliku povećan je sistolni pritisak u desnoj komori i pulmonalnoj arteriji.

Karakterističan je tok katetera, koji može proći iz arterije pulmonalis kroz kanal u aortu.

Angiokardiografija

Retrogradnom angiokardiografijom dobija se slika prolaza kontrasta iz aorte u plućnu arteriju.

Funkcionalne karakteristike

Kroz prolazan arterijski kanal, jedan dio krvi iz aorte, vraća se u arteriju pulmonalis, opterećujući volumenom krvi pulmonalnu cirkulaciju, lijevu pretkomoru i lijevu komoru.

Ako je kanal veći, volumen krvi koji opterećuje pulmonalnu cirkulaciju može biti veliki i vrlo rano dovesti do insuficijencije lijeve komore. Ako je kanal kratak i širok, dolazi do direktnog prenosa sistemnog (aortnog) pritiska na arteriju pulmonalis, tj. stvara se plućna hipertenzija, koja onemogućava involuciju fetalne strukture plućnih arterija i dovodi odmah poslije rođenja do reverzibilne plućne hipertenzije.

Tokom života, kao i kod ventrikularnog septalnog defekta, dolazi do oštećenja intime plućnih krvnih sudova i do stvaranja ireverzibilne plućne hipertenzije.

Prognoza

U današnjem stepenu razvoja medicine prognoza ovih bolesnika je dobra. Danas se svaki pacijent sa prolaznim arterijskim kanalom, koji nije komplikovan ireverzibilnom plućnom hipertenzijom, hirurški tretira sa uspehom.

Najčešće komplikacije su: srčana insuficijencija, plućna hipertenzija i subakutni bakterijski endokarditis.



Dijagnostičke metode u kardiologiji

Većina dijagnostičkih postupaka na srcu predstavlja mali rizik za bolesnika, a opasnost se povećava sa složenošću postupka i težinom postojeće srčane bolesti. Pri kateterizaciji srca i angiografiji mogućnost velikih komplikacija (kao moždani udar, srčani napadaj ili smrt je 1 na 1000). Test opterećenjem (ergometrija) ima rizik od srčanog udara (infarkt miokarda) ili smrti 1 na 5000. Kod radionuklidnih ispitivanja praktički jedini rizik postoji od malih doza zračenja koje osoba prima, a to zračenje je manje od rendgenskog zračenja kojem je bolesnik izložen prilikom izvođenja većine radioloških slikovnih pretraga.

EKG

EKG je brza, jednostavna i bezbolna metoda pri kojoj se električni impulsi srca mjere i zapisuju na papirnatu traku. EKG omogućuje doktoru da analizira izvorište srčanog ritma iz kojeg započinje svaki otkucaj srca, provođenje električnog impulsa kroz provodna živčana vlakna u srcu, frekvenciju (brzinu) i ritam srca.

Većini ljudi u kojih se sumnja na srčanu bolest snima se EKG. Taj test pomaže doktorima da odrede niz srčanih problema, uključujući poremećaje srčanoga ritma, nezadovoljavajuću opskrbu srca kisikom i krvlju, prekomjerno zadebljanje srčanog mišića (hipertrofija) koje može biti posljedica povišenog srčanog pritisaka. EKG također može otkriti kada je srčani mišić tanak ili kada ga nema, jer je nadomješten nemišićnim tkivom. Takvo stanje može biti posljedica srčanog udara (infarkt miokarda).

ERGOMETRIJA (test podnošenja opterećenja)

Testovi za ispitivanje izdržljivosti prilikom fizičkog opterećenja mogu doktoru uvelike ukazati na postojanje i težinu bolesti koronarnih arterija i drugih srčanih poremećaja. Test podnošenja opterećenja (ergometrija, stres test), za vrijeme kojeg se trajno prati EKG i krvni pritisak, može otkriti probleme koji se ne bi očitovali u mirovanju. Ako su koronarne arterije djelomično začepljene, srce može dobivati dovoljnu količinu krvi u mirovanju, ali ne i prilikom fizičkog napora. Istodobnim ispitivanjem plućne funkcije može se razlučiti ograničenje fizičkog napora koje je posljedica srčane bolesti od onoga izazvanog plućnom bolesti, te ograničenje fizičkog napora koje nastaje uslijed i srčane i plućne bolesti zajedno.

Tokom testa ispitanik vozi bicikl ili hoda po pomičnoj traci određene brzine. Postupno se opterećenje povećava. Istodobno se kontrolira EKG, a krvni pritisak se mjeri u određenim intervalima. Općenito, ispitanici izvode test podnošenja opterećenja sve dok im srčana frekvencija ne dosegne 80% do 90% maksimuma za njihovu dob i spol. Ako simptomi, kao zaduha ili bol u prsištu, postanu nepodnošljivi ili se pojave značajne promjene u EKG-u ili krvnom pritisaku, test se prekida ranije.

Ljudi koji iz bilo kojeg razloga ne mogu obaviti ovakav test opterećenja mogu se podvrgnuti stres elektrokardiogramu, koji daje podatke slične podacima koji se dobiju testom opterećenja, no ne uključuje tjelesnu aktivnost. Umjesto toga se ubrizga lijek s ciljem povećavanja krvne opskrbe normalnog srčanog tkiva, ali taj lijek smanjuje opskrbu nenormalnog (bolesnog) tkiva (npr. dipiridamol ili adenozin) da bi se oponašao učinak tjelesnog opterećenja.

Test tolerancije opterećenja (ergometrija) upućuje na bolest koronarnih arterija kada se

pojave određene nenormalnosti u EKG-u, kada ispitanik razvije anginu pektoris ili kada se snizi krvni pritisak.

Niti jedan test nije savršen. Ponekad testovi pokazuju poremećaje u ljudi koji nemaju koronarnu bolest srca (lažno pozitivni rezultati), a ponekad se poremećaji ne nađu u ljudi koji imaju anginu pektoris (lažno negativni rezultati). U ljudi koji nemaju simptome, pogotovo u mlađih ljudi, vjerojatnost koronarne bolesti srca je mala, unatoč nenormalnom rezultatu testa. Ipak, test opterećenjem se rabi u svrhu probira (pretraživanje ili skrining) u naoko zdrave populacije, npr. prije programa tjelesne aktivnosti ili tokom ocjene životnog osiguranja. Mnogi lažno pozitivni rezultati mogu uzrokovati veliku brigu i medicinske troškove. Poradi toga, mnogi stručnjaci ne podržavaju rutinsko vršenje ergometrije u ljudi bez simptoma.

HOLTER MONITORING (kontinuirani pokretni EKG)

Poremećaj srčanog ritma i nedostatan protok krvi u srčani mišić može se pojaviti samo na kratko ili nepredvidljivo. Za otkrivanje takvih problema doktor koristi pokretni dugotrajni snimač EKG-a. Pri tom testu ispitanik nosi mali uređaj na baterije (Holter monitor) koji snima EKG tokom 24 sata. Tokom nošenja monitora ispitanik bilježi u rokovnik vrijeme i vrstu pojedinih simptoma. Kasnije se snimka stavlja u računalo koje analizira srčanu frekvenciju (brzinu) i ritam, traži promjene u električnoj aktivnosti koje mogu upućivati na nedovoljni protok krvi do srčanog mišića i reproducira snimku svakog otkucaja srca tokom 24 sata. Simptomi zabilježeni u dnevniku uspoređuju se sa promjenama u EKG-u.

Ako je neophodno, EKG se može putem telefona poslati u računalo koje se nalazi u bolnici ili liječničkoj ordinaciji radi hitnog očitavanja EKG zapisa odmah po pojavi simptoma. U modernim se ambulantama može istodobno snimati EKG i elektroencefalogram (mjeri električnu aktivnost mozga) onim ljudima koji imaju epizode gubitka svijesti (sinkope). Takve snimke pomažu u razlučivanju epileptičnih napadaja od nenormalnosti srčanog ritma (aritmija).

ELEKTROFIZIOLOŠKO TESTIRANJE

Elektrofiziološko testiranje se koristi za ocjenu ozbiljnih poremećaja ritma i električne provodljivosti. U bolnici doktor uvodi male elektrode kroz vene i ponekad kroz arterije izravno u srčane komore kako bi snimio EKG unutar srca i da bi točno utvrdio mjesto gdje se nalaze električni provodni putovi.

Ponekad doktor namjerno izazove poremećaj ritma tokom testiranja kako bi odredio da li određeni lijek može zaustaviti poremećaj i bi li operacija pomogla. Po potrebi će doktor brzo vratiti srce u normalan ritam davanjem kratkotrajnog elektrošoka (kardioverzija). Premda je elektrofiziološko testiranje invazivna pretraga pa bolesnik treba biti anesteziran, testiranje je vrlo sigurno: rizik od smrtnog ishoda iznosi 1 na 5000.

RTG PRETRAGE

Svakom tko ima srčanu bolest snima se rendgen prsnog koša sprijeda (posteriorno-anteriorni snimak) i sa strane (profilni snimak). Rendgenska slika pokazuje oblik i veličinu srca, kao i obrise krvnih žila pluća i prsnog koša. Nenormalni oblik ili veličina srca i nenormalnosti, kao što su naslage kalcija unutar srčanog tkiva, lako su vidljivi. Rendgenske slike prsnog koša često otkrivaju procese u plućima, posebno u plućnim krvnim žilama kao i prisutnost tekućine oko pluća.

Zatajenje srca ili poremećaj srčanih valvula dovode do uvećanja srca. No veličina srca može biti normalna u bolesnika s teškom srčanom bolesti. Pri konstriktivnom perikarditisu, koji poput oklopa obavija srce vezivnim (ožiljkastim) tkivom, srce se ne povećava, premda postoji zatajenje srca.

Prikaz krvnih žila pluća često je značajniji za dijagnozu nego prikaz samoga srca. Npr. povećanje plućnih arterija blizu srca i njihovo suženje u plućnom tkivu upućuje na povećanje desne komore.

CT SRCA (kompjuterizirana tomografija)

Obična kompjuterizirana tomografija (CT) ne primjenjuje se često u dijagnostici srčanih bolesti. Ipak, ona može otkriti strukturne nenormalnosti srca, perikarda, velikih krvnih žila, pluća i ostalih struktura prsnog koša. Ovom se pretragom dobivaju slike koje nastaju nakon kompjuterske (računalne) obrade podataka dobivenih prolaskom rtg zraka kroz cijeli prsni koš (poprečni presjek), pa se na taj način prikazuje tačan položaj poremećaja. Novija ultrabrza kompjuterska tomografija, nazvana kinokompjuterska tomografija omogućuje trodimenzionalni prikaz srca u pokretu. Ta se pretraga koristi za procjenu građe i poremećaja srčanih pokreta.

FLUOROSKOPIJA

Fluoroskopija je kontinuirani rtg postupak koji na ekranu prikazuje otkucaje srca, te udisanje i ispuštanje zraka iz pluća. No fluoroskopija, koja uključuje relativno visoke doze zračenja, uglavnom je zamijenjena eho-kardiografijom i drugim pretragama.

Fuoroskopija se i dalje koristi pri kateterizaciji srca i elektrofiziološkom testiranju. Može biti od pomoći kod nekih teških dijagnoza, npr. valvularnih bolesti srca i prirođenih srčanih mana.

EHOKARDIOGRAFIJA

Ehokardiografija je jedna od najšire primjenjivanih tehnika u dijagnostici srčanih bolesti jer je neinvazivna, ne koristi rtg zrake i pruža odličan prikaz. Pretraga je bezopasna, bezbolna, relativno jeftina i višestruko korisna.

Ehokardiografija koristi ultrazvučne valove visoke frekvencije koje emitira sonda (transducer) i koji se odbijaju od struktura srca i krvnih žila i daju pokretnu sliku. Slikovni prikaz se pojavljuje na video ekranu i zapisuje se videorekorderom ili na papiru. Promjenom položaja i kuta sonde, srce i velike krvne žile mogu se pregledavati s različitih strana da bi se dobila točna slika srčanih struktura i ocijenila funkcija. Radi postizanja veće jasnoće ili analize strukture stražnje strane srca, doktor može provesti sondu kroz bolesnikovo grlo u jednjak kako bi snimio signale sa stražnje strane srca; to nazivamo transezofagusna ehokardiografija.

Ehokardiografija može zamijetiti poremećene pokrete srčane zida, promjene volumena krvi istisnute pri svakom otkucaju srca, zadebljanja i bolesti opne oko srca (perikard), te nakupljanje tekućine između perikarda i srčanog mišića (perikardni izljev).

Osnovni tipovi ultrazvučnih pregleda su M-mode, dvodimenzionalni, Doppler i kolor Doppler. Kod M-mode, najjednostavnije tehnike, samo je jedna zraka usmjerena u dio srca koji se proučava. Dvodimenzionalni ultrazvuk, najšire korištena tehnika, stvara realan dvodimenzionalni prikaz u računalno stvorenim "režnjevima". Dopplerski ultrazvuk otkriva pomake i turbulenciju krvi i može dati prikaz u boji. Kolor-Dopplerska i Dopplerska ehokardiografija mogu odrediti i prikazati smjer i brzinu protoka krvi u srčanim komorama i žilama. Slika pomaže doktoru vidjeti da li se srčane valvule pravilno otvaraju i zatvaraju, propuštaju li i koliko kad su zatvorene i teče li krv normalno. Mogu se uočiti nenormalne veze između krvnih žila ili srčanih komora i može se odrediti struktura i funkcija žila i komora.

MRI (magnetna rezonanca)

Magnetna rezonanca (MRI) je dijagnostička pretraga koja koristi snažno magnetsko polje kako bi napravila detaljni prikaz srca i prsnog koša. Ta izuzetno skupa i moderna slikovna metoda je još u stadiju razvoja u dijagnostici srčanih bolesti.

Ispitanik se smješta u veliki elektromagnet koji izaziva vibracije atomskih jezgri u tijelu i daje karakteristične signale, koji se pretvaraju u dvo- i trodimenzionalne prikaze srčanih struktura. Kontrastna sredstva (radiološki vidljiva sredstva) obično nisu potrebna. Ponekad se ipak intravenski daju paramagnetska kontrastna sredstva kako bi se lakše otkrila područja slabijeg protoka krvi u srčanom mišiću.

Nedostatak magnetne rezonance je činjenica da je za stvaranje slikovnog prikaza potrebno više vremena (pretraga traje vremenski duže) nego kod kompjutorske tomografije (CT). Radi gibanja srca slike dobivene MR-om su nejasnije od onih dobivenih CT-om. Osim toga, neki ljudi postanu klaustrofobični tokom snimanja MR-om jer moraju ležati mirno u uskom prostoru velikog stroja.

RADIONUKLIDNO PRIKAZIVANJE

Pri radionuklidnom se prikazu minimalna količina radioaktivno označene tvari (indikator) ubrizga u venu, pa je izloženost zračenju tokom izvođenja ove pretrage manja nego li kod većine klasičnih rendgenskih pretraga. Indikator se brzo putem krvi proširi po tijelu, te dospije i u srce. Tada se pomoću gama kamere otkriva prisutnost indikatora. Slika se prikazuje na ekranu i pohranjuje na disketnu jedinicu ili CD radi kasnijih analiza.

Različiti tipovi kamera za snimanje zračenja mogu prikazivati samo jednu sliku ili mogu stvarati nizove računalno pojačanih slika (slika predstavlja poprečni presjek), tehnika koja je poznata pod nazivom kompjutorizirana tomografija emisije jednog fotona (engl. kratica SPECT). Računalo također može stvoriti trodimenzionalnu sliku.

Radionuklidni prikaz je djelomično koristan pri dijagnostici u ljudi koji imaju bol u prsnom košu nepoznatog porijekla. Kod onih koji imaju suženje koronarnih arterija koristi se da bi se otkrilo kako suženje utječe na opskrbu srca krvlju i srčanu funkciju. Radionuklidno prikazivanje se također koristi za procjenu je li došlo do poboljšanja opskrbe srčanog mišića krvlju nakon kirurškog ugrađivanja premosnica (by-pass) ili sličnih postupaka, te za određivanje prognoze nakon srčanog udara (infarkta miokarda).

Protok krvi kroz srčani mišić se obično ispituje ubrizgavanjem talija-201 u venu i snimanjem tokom testa opterećenjem. Količina talija-201 apsorbirana u stanicama srčanog mišića ovisi o protoku krvi. Pri najvišem opterećenju dio srčanog mišića sa slabom opskrbom krvi (ishemija) pokazuje manje radioaktivnosti - pa daje slabiju sliku nego susjedno mišićno tkivo s normalnom opskrbom. Ljudima koji nisu u stanju vježbati može se dati intravenska injekcija lijeka dipiridamola ili adenozina da bi se oponašao učinak tjelesnog opterećenja na krvni protok. Ti lijekovi preusmjeravaju krvnu struju iz suženih (nenormalnih) u normalne krvne žile.

Nakon što se ispitanik odmori nekoliko sati, radi se drugo snimanje. Doktor tada može vidjeti u kojim je područjima srca došlo do oporavka krvnog protoka (reverzibilno smanjeni protok), što je obično posljedica suženja koronarnih arterija, a u kojim su se područjima razvili nepopravljivi (ireverzibilni) ožiljci na srčanom mišiću, koji su obično posljedica prethodnog srčanog udara.

Ako se sumnja na akutni srčani udar (akutni infarkt miokarda) kao indikator se rabi tehnecij 99-m umjesto talija-201. Za razliku od talija, koji se nakuplja prvenstveno u normalnim tkivima, tehnecij se nakuplja primarno u oštećenom tkivu. No, pošto se tehnecij također nakuplja u kostima, rebra u određenoj mjeri prikrivaju prikaz srca.

Snimanje tehnecijem se koristi za dijagnostiku srčanog udara (infarkta miokarda). Oštećeno područje srca apsorbira tehnecij, pa se tim testom može otkriti srčani udar unutar sedmice dana počevši 12 do 24 sata od nastupa.

PET (pozitronska emisijska tomografija)

Kod pozitronske emisijske tomografije (PET) hranjivi sastojak koji je neophodan za funkcioniranje srčanih stanica označi se s tvari koja otpušta radioaktivne čestice nazvane pozitroni i tada se ubrizga u venu. Za nekoliko minuta, kad označeni hranjivi sastojak stigne do dijela srca koji se ispituje, rrestr pretražuje područje i otkriva mjesta najveće aktivnosti. Srčna frekvencija se ubrzava, a krvni pritisak se blago snižava. Rijetko se pojavljuju blage reakcije poput mučnine, povraćanja i kašlja. Ozbiljne reakcije kao šok, konvulzije, bubrežni problemi i prestanak rada srca (kardijalni rrest) jako su rijetke.

Alergijske reakcije se kreću od kožnog osipa pa do rijetkog po život opasnog stanja koje se zove anafilaktični šok. Poremećaj srčanog ritma se može pojaviti kad kateter dodirne srčanu stjenku. Tim koji obavlja postupak je opremljen i obučen za hitno liječenje bilo koje neželjene pojave.



izvor:  www.vasdoktor.com
Više o zdravlju na:

Hronično plućno srce

Hronično plućno srce (HPS) je klinički sindrom, koji se odlikuje hipertrofijom desne komore, sa insuficijencijom desnog srca ili bez nje, koja je posljedica funkcionalnih ili anatomskih oštećenja pluća, ali uz isključenje plućnih promjena nastalih uslijed obolenja lijevog srca ili urođenih srčanih mana (Svetska zdravstvena organizacija).

Klasifikacija

Anatomska

Sve uzročnike bolesti koje izazivaju HPS mogu se svrstati u tri grupe:

bolesti koje oštećuju disajne puteve i alveole pluća (hronični bronhitis sa emfizemom, tuberkuloza, sarkoidoza, fibroza, sistemske bolesti vezivnog tkiva, muskoviscedoza i sl.),
bolesti koje otežavaju pokrete grudnog koša (kifoskolioza, znatne pleuralne adhezije, dugotrajna neuromuskularna oduzetost, prekomjerna gojaznost),
bolesti koje prvenstveno napadaju plućnu krvnu mrežu (multiple plućne embolije, primarna plućna hipertenzija, arteritis ili pritisak na plućne krvne sudove, kao u raznim granulomima, karcinozi pluća, aneurizmi aorte, sarkoidozi i sl.).
Funkcionalna (prema dominantnom patogenetskom uzroku):

•           alvealna hipoventilacija (hronični opstruktivni emfizem, neuromuskularne bolesti, kifoskolioza, gojaznost - Pikvikov sindrom);

•           redukcija plućnih krvnih sudova (alveolo-kapilarni blok, ponavljane plućne embolije i ostali uzroci koji oštećuju krvnu mrežu).

Simptomi i dijagnoza

U stadiju kompenzovanog hroničnog plućnog srca još uvijek preovlađuju simptomi osnovnog plućnog obolenja. Česti su »nazebi« sa kašljem i iskašljavanjem manjih ili većih količina gnojavog ispljuvka, dispnea pri naporu ili u mirovanju. Ove tegobe traju 2-3 mjeseca, obično zimi, ponavljaju se godinama.

Ponekad postoje i drugi plućni simptomi (hemoptizije npr.). Ukoliko je plućna hipertenzija u ovom stadiju ispoljenija, mogu se i simptomi pogoršati: još izrazitija dispnea i u miru i u kretanju, ponekad anginozni bolovi uslijed ishemije miokarda i anoksije. Međutim, samo na osnovu simptoma nemoguće je razlikovati ovaj stadijum od još nekomplikovanog osnovnog plućnog  obolenja.

U kasnijem, još odmaklijem stadiju, gornjim simptomima se pridružuju i simptomi insuficijencije desnog srca: ekstremni zamor, gastrointestinalne smetnje zbog zastoja i otoci nogu.

Fizički znaci

Znaci osnovnog plućnog obolenja su:

•           Dispnea, cijanoza centralnog tipa i maljičasti prsti, aktivna pomoćna disanja muskulatura. Grudni koš u inspiratornom položaju (»bačvast«), širi se »en bloc«. Plućni zvuk hipersonoran, disanje oslabljeno, vezikularno, ekspirijum produžen; bronhitički šušnjevi, najčešće su piskavi. Znatno je sužena ili nestala srčana tmulost, tihi srčani tonovi, izuzetno je i jetra spuštena.

Znaci poremećene funkcije srca i krvotoka

•           Pre no što se isspolji insuficijencija desnog srca, fizički znaci hroničnog plućnog srca veoma su oskudni. Plućna hipertenzija može dati naglašenost drugog pumonalnog tona, a hipertrofija desne komore vidljive pulsacije epigastrijuma.

Težak plućni emfizem može maskirati ove znake, pa čak i rane pojave zastojne srčane insuficijencije.

Kliničku dijagnozu hroničnog plućnog srca lakše je postaviti kada se sasvim razviju znaci insuficijencije desnog srca: nabrekle vene na vratu, znatno uvećanje jetre, edemi na nogama i ascites. Na srcu, izuzev tahikardije, nalaz može biti normalan, ali se može čuti i desni galop i sistolni šum, kao znak relativne trikuspidalne insuficijencije.

Rtg

Karakterističnih radioloških znakova hroničnog plućnog srca nema. Srce, čak, i kada je nešto uvećano, zbog šireg grudnog koša, može izgledati normalne veličine.

U odmaklim slučajevima nalazimo proširen luk plućne arterije, a u bočnim položajima vide se proširene desna komora i desna pretkomora. Pored pomenutog, rendgenski pregled može pomoći u otkrivanju tipa plućnog obolenja.

EKG

lako u hroničnom plućnom srcu ne postoji patognomonična EKG krivulja, promjene u EKG su veoma dragocjene u dijagnostici i dokazivanju evolucije ove bolesti. U početku se mogu javiti reverzibilne promjene, kao što su P-pulmonale, devijacija električne osovine u desno, dubok S nad lijevim srcem, a negativan talas T nad desnim prekordijalnim odvodima.

U odmakloj fazi i kompenzovanog i dekompenzovanog hroničnog plućnog srca nalazimo EKG znake hipertrofije desne komore, koji su obično ireverzibilni. Često postoji tendencija ka niskoj voltaži. U manjem broju slučajeva nalazi se blok desne grane.

U cilju jednoobrazne interpretacije elektrokardiografskih krivulja, Komitet stručnjaka SZO je izradio kriterije za hipertrofiju desne komore, koji se mogu primjeniti i u hroničnom plućnom srcu.

Oni su   slijedeći:

•           Postojanje zupca QR sa intrinsikoidnom defleksijom većom od 0,03 sekunde u odvodu V1 ili u odvodima V3R i V4R. Ovaj nalaz je sam posebi pouzdan znak hipertrofije desne komore.

•           Ako ne postoji gore opisan znak, onda postojanje dva od slijedećih kriterijuma:

odnos R/S manji od 1 u odvodu V5,
dominantan zubac S u  D1,
nepotpun blok desne grane.
Funkcionalni znaci

Testovi za određivanje plućne funkcije (spirografija) i analiza gasova u arterijskoj krvi mogu ukazati na vrstu i stepen respiratorne insuficijencije.

Kateterizacijom srca može se utvrditi plućna hipertenzija još dok klinički znaci hroničnog plućnog srca nisu ispoljeni. U kompenzovanom stadiju pritisak u plućnoj arteriji u miru može biti normalan

(25-30 mmHg), ali se pri opterećenju može popeti i do 60 mmHg, pa i više.

U dekompenzovanoj fazi pritisak je već i u miru povišen (obično 40-60 mmHg), a pri opterećenju dostiže i znatno više vrijednosti. Plućna hipertenzija u naporu može biti jedan od najranijih znakova  hroničnog plućnog srca.

Nalaz povišenog venskog pritiska (iznad 10-12 cm H2O) je važan dijagnostički i diferencijalno

- dijagnostički znak insuficijencije desnog srca.

Laboratorijski  znaci

Zasićenje arterijske krvi kiseonikom je smanjeno, obično ispod 80% ,dok je parcijalni pritisak CO2 u arterijskoj krvi iznad 60 mmHg.

U odmaklijim stadijumima plućne bolesti i u kompenzovanom stadiju hroničnog plućnog srca postoji izrazita hipervolemija. U dekompenzovanoj fazi volumen krvi obično opada, iako još može biti viši od normalnog. Postoje policitemija i povišen hematokrit. SE je usporena.

Minimalni  dijagnostički program

Simptomi i dijagnoza hroničnog plućnog srca zasniva se na:

•           Anamnestičkim podacima, fizičkim i funkcionalnim znacima osnovne plućne bolesti. U tom cilju je, pored detaljne anamneze i tačnog fizičkog pregleda, potrebno načiniti rtg pluća i funkcionalne testove (spirometrija). U spornim slučajevima potrebna su i dopunska ispitivanja (zasićenje arterijske krvi sa O2, parcijalni  pritisak CO2).

•           Elektrokardiografskim znacima hipertrofije desne komore sa znacima insuficijencije desnog srca ili bez njih.

•           Pažljivim kliničkim i ostalim pregledima, eventualno i na kateterizaciji srca, a u cilju  isključivanja obolenja lijevog srca ili urođenih srčanih mana.

Patofiziologija

Pojava hroničnog plućnog srca je posljedica povećanog rada desne komore, koji nastaje zbog povišenja otpora u plućnim krvnim sudovima i zbog plućne hipertenzije.

Najvažniji činioci u nastanku ovih pojava su:

•           opšta alveolarna hipoventilacija,

•           redukcija plućne sudovne mreže,

•           intrapulmonalni vaskulami šantovi, i

•           miokardni činioci.



Hipoksija uslijed alveolarne hipoventilacije dovodi do niza poremećaja: povećan minutni volumen, policitemija, vazokonstrikcija plućnih krvnih sudova koji u krajnjoj liniji stvaraju plućnu hipertenziju.

U tom nizu činilaca, izvesni su ireverzibilni, a drugi reverzibilni. Ove posljednje najčešće izaziva infekcija respiratornih organa, te se njenim otklanjanjem dijelimično mogu popraviti i hemodinamski   poremećaji.

Prognoza

Prognoza hroničnog plućnog srca zavisi uglavnom od osnovne plućne bolesti. Kako je ona, uopšte uzev, anatomski ireparabilna, to je moguće korigovati samo reverzibilne funkcionalne poremećaje (suzbijanje infekcije, bronhospazme, disajne disfunkcije, normalizovanje metaboličkih poremećaja i sl.). Današnja raspoloživa sredstva ne omogućavaju  funkcionalnu integralnu korekciju.


izvor:  www.vasdoktor.com
Više o zdravlju na:



Koarktacija aorte (Coarctatio aortae)

Koarktacija aorte (suženje istmusa aorte) je urođena srčana mana, koja se karakteriše suženjem lumena aorte, obično na mjestu pripoja ligamentum arteriosum, a koje je toliko da dovodi do gradijenta sistolnog pritiska ispred i iza suženja.

Vrste obolenja

Suženje može biti lokalizovano na bilo kom dijelu torakalne ili abdominalne aorte,

Simptomi i dijagnoza

Najčešće nema simptoma.

U starijih osoba glavobolje, vrtoglavice, epistaxis, bolovi u nogama tipa claudicatio intermittens.

Klinički znaci

Dobro razvijeni, atletski građene osobe. Sistolni thrill u supraklavikularnoj jami, vidljive izvijugane interkostalne arterije, pulsacije interkostalnih arterija, sistoini šum ejekcionog tipa u II i.k. prostoru lijevo, lI ton nad aortom akcentovan, sistolni šum interskapularno.

Povećan krvni pritisak na gornjim ekstremitetima, smanjen na donjim.

Pulsacije arterije carotis i art. radialis snažniji nego arterije femoralis, koji je smanjen i zaostaje.

Rtg

Hipertrofija lijeve komore. Na jednjaku postoje impresije koje mu daju izgled slova E. Na donjim ivicama rebara postoje uzure (Roeslerov znak).

EKG

U blažim oblicima može biti normalna, obično pokazuje hipertrofiju lijeve komore.

Kateterizacija srca

Nije potrebna, ne daje dijagnostičke podatke.

Angiokardiografija

Potrebna je u većini slučajeva radi ocjene lokalizacije suženja. Retrogradna aortografija pokazuje mjesto suženja aorte i veličinu poststenotične dilatacije.

Funkcionalne karakteristike

Mjesto suženja predstavlja opstrukciju krvotoka prema donjem dijelu tijela. Zbog toga dolazi do povećanja pritiska u dijelu prije optrukcije i do razvoja kolateralne arterijske mreže radi održavanja krvotoka u dijelu ispod opstrukcije.

Održavanje uslova velikog krvnog pritiska pre opstrukcije opterećuje pritiskom lijevu komoru i dovodi do njene insuficijencije.

Održavanje visokog pritiska u krvnim sudovima pre opstrukcije, osobito cerebralnih, može dovesti do njihove rupture.

Prognoza

Prognoza ovih pacijenata, ako se hirurški tretiraju na vrijeme, je povoljna. U hirurški netretiranilh bolesnika prognoza je rđava. Smrt nastupa obično u četvrtoj ili petoj deceniji života uslijed srčane insuficijencije ili cerebralne apopleksije.



izvor:  www.vasdoktor.com
Više o zdravlju na: